مفاخر برجسته قم - فيض و فيضيه

فيض و فيضيه 

عارف، حكيم، شاعر، محدث و مفسر بزرگ محمد محسن فيض كاشاني فرزند شاه مرتضي قمي در سال 1007 هجري در قم ديده به جهان گشود. ملامحسن در قم مرجعيت تامه داشت و مورد قبول عموم بود. پيگيري هاي ملامحسن فيض، شاه عباس دوم را ملزم به تهيه امكانات لازم براي بناي مدرسه اي در كنار حرم حضرت فاطمه معصومه عليها السلام نمود كه به مدرسه فيضيه معروف گرديد.

ملامحسن به دعوت شاه عباس دوم به اصفهان رفت و منصب شيخ الاسلامي و امام جماعت را پذيرفت و شاه عباس دوم شخصاً به او اقتدا نمود. اما پس از فوت شاه عباس دوم، ملامحسن فيض به كاشان رفت و در كنج عزلت به تأليف و تصنيف پرداخت.

ملامحسن فيض در سال 1091 ه . ق. در كاشان رحلت كرد و در همان شهر به خاك سپرده شد. ملاصدرا، لقب فيض را به ملامحسن داده بود؛ چرا كه هم از شاگردان برجسته ملاصدرا در قم بود و هم دامادش محسوب مي شد. داماد و شاگرد ديگر ملاصدرا، عبدالرزاق لاهيجي بود كه ملاصدرا به او نيز لقب فياض داده بود.

مدفن ملا عبدالرزاق لاهيجي در قم مي باشد. حكيم بزرگ، ملاصدرا نيز مدتي در قم به افاضه فيض پرداخت و در همين شهر بود كه اسفار اربعه را تصنيف كرد.